Η Βιοϊατρική και η Βιοτεχνολογία στη σύγχρονη εποχή

Του Δημήτρη Κ. Σαρρή

     Οι επιστημονικές εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο προέκυψαν στην προσπάθεια του ανθρώπου να δαμάσει τη φύση και να τη θέσει στην υπηρεσία του. 

     Τα επιστημονικά αυτά όμως επιτεύγματα υπηρέτησαν την ανθρωπότητα αλλά και πολλές φορές απέβησαν σε βάρος του ανθρώπου αλλά και των κοινωνιών.

     Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η ανακάλυψη της ατομικής ενέργειας, η οποία είναι μεν μια χρήσιμη ενεργειακή πηγή, ωφέλιμη για παραγωγικούς και ιατρικούς σκοπούς, αλλά η χρήση της στο Ναγκασάκι και στη Χιροσίμα έχει ανεξίτηλα σημαδέψει την ανθρωπότητα.

     Η εφαρμογή άλλωστε των επιστημονικών επιτευγμάτων του ερευνητή – εφευρέτη, εξαρτάται κύρια από τα μεγάλα συμφέροντα των ισχυρών της γης ή και ακόμα  από κάποιους παρανοϊκούς εγκεφάλους,  που ελέγχουν για κάποιο διάστημα τις τύχες των λαών τους.

     Τα τελευταία ιδιαίτερα χρόνια στον τομέα των επιστημονικών εξελίξεων σημαίνουσα θέση έχουν τα όσα θαυμαστά συντελούνται στον τομέα της βιοιατρικής και της βιοτεχνολογίας που δικαιολογημένα χαρακτηρίζονται με τον όρο Γενετική Επανάσταση.

     Πρωτάκουστες έννοιες και νέοι όροι που προέρχονται κυρίως από τα γνωστικά πεδία της βιολογίας και της ιατρικής εμπλέκονται στην καθημερινή μας ζωή και χωρίς να γνωρίζουμε το τι πραγματικά σημαίνουν, ενστικτωδώς,  όμως   αντιλαμβανόμαστε ότι κάτι το εκπληκτικό γεννιέται.

     Οι σύγχρονες τεχνικές ανάπτυξαν με αλματώδη τρόπο τη Γενετική   με την απομόνωση του γενετικού υλικού, με την αποκρυπτογράφηση των γενετικών πληροφοριών, με την κλωνοποίηση, με την εμφύτευση  γενετικού υλικού κλπ.

     Ηθικές αντιλήψεις για χρόνια ριζωμένες στο κοινωνικό σώμα, θρησκευτικές δοξασίες ανατρέπονται  “εν ριπεί οφθαλμού”.

     Πίσω από αυτές τις εξελίξεις κρύβεται άραγε το μεγαλείο του ανθρώπινου μυαλού και η “θεοποίηση” του ανθρώπου ή αποτελεί  την αρχή του τέλους του;

     Τι προοιωνίζει άραγε για όλους μας η Γενετική Επανάσταση;

     Πόσο πρέπει να χαιρόμαστε για τα επιτεύγματά της και πόσο πρέπει να φοβόμαστε από αυτά;

     Το DNA ως απομονωμένο γενετικό υλικό με το σπάσιμο του μυστικού του “κώδικα” μας έδωσε τη δυνατότητα ανάγνωσής του, μας εισήγαγε στον άγνωστο κόσμο των γενετικών πληροφοριών και έδωσε τη δυνατότητα δημιουργίας χιλιάδων πανομοιότυπων κλωνοποιημένων οργανισμών σε φυτά και σε ζώα.

     Οι αλματώδεις αυτές εξελίξεις της βιολογίας ανέτρεψαν τον τρόπο σκέψης και δράσης των ανθρώπων και συγκλόνισε τις μέχρι σήμερα δεοντολογικά αποδεκτές κοινωνικές, οικονομικές, νομικές και ηθικές αξίες.

     Η Γενετική Επανάσταση έχει σίγουρα και την θετική και την αρνητική της όψη.  Επιθυμητό είναι να θέσουμε στην διάθεση του ανθρώπου και της κοινωνίας τις θετικές πράγματι εφαρμογές αυτών των επιτευγμάτων, όπως είναι: 

Α. Προγενετική Διάγνωση και θεραπεία. 

     Η Γενετική Επανάσταση μπορεί να συμβάλει :

-Στην προγεννετική διάγνωση κληρονομικών ασθενειών με την μελέτη δεκάδων εκατοντάδων γονιδίων που ευθύνονται για τη δημιουργία διαφόρων σοβαρών νοσημάτων

– -Στην πιστοποίηση  της ταυτότητας ενός ανθρώπου, με τη μέθοδο του DNA, που επιλύει ανεξιχνίαστες υποθέσεις  ιατροδικαστικού χαρακτήρα. 

-Στην παραγωγή σπάνιων εμβολίων και φαρμάκων κλπ

Β. Παραγωγή Γενετικώς μεταλλαγμένων φυτών και ζώων.

     Συχνά πληροφορούμαστε, από τα ΜΜΕ για την παραγωγή διαγονιδιακής τομάτας, σόγιας, αραβόσιτου ή άλλων ποικιλιών φυτικών ειδών.

     Αυτό σημαίνει πως η Γενετική Επανάσταση στα φυτά, συνέβαλε στην παραγωγή ποιοτικά βελτιωμένων προϊόντων, ανθεκτικών στις διάφορες ιώσεις, στις φυτασθένειες, τα έντομα, τη ξηρασία, τον παγετό κλπ.

     Με τη δημιουργία λοιπόν ανθεκτικών ποικιλιών, αποφεύγονται οι επικίνδυνοι για τη δημόσια υγεία ψεκασμοί με τοξικά φυτοφάρμακα και μειώνονται σημαντικά οι οικονομικές ζημίες των καλλιεργητών.

Γ. Αναπαραγωγή του Ανθρώπου με Κλωνισμό.

     Ενώ η κλωνική  αναπαραγωγή στα φυτά και στα ζώα έχει γίνει κοινωνικά αποδεκτή χωρίς να υπάρχει κανένας δεοντολογικός και ηθικός προβληματισμός η πιθανή κλωνική αναπαραγωγή ανθρώπων έχει προκαλέσει ποικίλες συζητήσεις και πολλές αντιδράσεις.

     Γεννιούνται    μεγάλα ηθικά ερωτήματα που δεν επιδέχονται εύκολες απαντήσεις .

Κανείς δεν μπορεί ,βέβαια,να μην χαιρετίσει την πρόοδο της επιστήμης και της τεχνολογίας και να μην δεχθεί την  αξιοποίηση των ποικίλων θετικών αποτελεσμάτων της  βιοτεχνολογίας και της Γενετικής Επανάστασης.

     Δεν μπορούμε όμως παράλληλα να μην διατηρούμε τις επιφυλάξεις μας πάνω στην εφαρμογή των επαναστατικών αυτών μεθόδων που επιφυλάσσουν δυσάρεστες εκπλήξεις και που δοκιμάζουν τις δοσμένες ηθικές, κοινωνικές και πολιτικές αξίες.

     Απαιτείται δε η ισχυροποίηση της  Εθνικής Επιτροπής Βιοηθικής,  στην οποία  συμμετέχουν όχι μόνο ειδικοί επιστήμονες με γνώσεις βιοτεχνολογίας, βιοϊατρικής  κλπ. αλλά και φιλόσοφοι, θεολόγοι και άλλοι διανοητές, που θα έχουν την ευθύνη να εισηγούνται στην Ελληνική Πολιτεία τους κανόνες αποδοχής ή μη,  των νέων επαναστατικών κατακτήσεων, που θα αφορούν στο ανθρώπινο γένος.

 

 

 

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΡΘΡΑ