«Η Ελληνική ηθική» και η ηθική

Γράφει ο Δρ Δημήτρης Δακανάλης

Η ηθική είναι ένα σύνολο αξιών, αρχών και κανόνων που ρυθμίζουν την ανθρώπινη συμπεριφορά και αφορούν το πως οι πράξεις του δρώντος ατόμου μπορούν να επηρεάσουν σημαντικά τη δική του ζωή αλλά και τη ζωή άλλων ατόμων.

Είναι δηλαδή το σύνολο των θεσμοθετημένων κανόνων μιας κοινωνίας που καθορίζουν τη συμπεριφορά των ατόμων με βάση το κοινωνικά αποδεκτό και διαχωρίζουν το καλό από το κακό.

Όπως είπε ο Καντ που ως γνωστό στην θεωρία του στηρίζεται η προτεσταντική ηθική και εναρμονίζεται και η Ευρωπαϊκή νομοθεσία μ΄ αυτήν, ηθικό είναι ένα φρόνημα όταν εξωτερικεύεται με πράξεις οι οποίες δεν έχουν πραγματοποιηθεί με βάση ασταθή κι επιπόλαια συναισθήματα, τέτοια συναισθήματα είναι πχ η συμπάθεια , ο οίκτος , η φιλοφροσύνη η φιλοτιμία και οι διορισμοί συγγενών μας στην βουλή και όχι μόνο, αλλά να έχουν πραγματοποιηθεί με άλλες αρχές οι οποίες μπορούν να παραμείνουν αναλλοίωτες στον χρόνο. 

Ο Καντ υποστηρίζει, πως για να αποκτήσουμε την αληθινή αρετή πρέπει όλες οι πράξεις και επιθυμίες μας  να υποταχθούν σε μία  γενική αρχή (κατηγορική προσταγή) που να αγκαλιάζει ολόκληρη την ύπαρξη μας και να καθορίζει τις προθέσεις και τη δράση μας χωρίς μεταπτώσεις, αλλά αυστηρά με τέλεια επίγνωση της εσωτερικής μας δύναμης αλλά και των εξωτερικών εμποδίων. 

Αυτήν την καθολικότητα των ηθικών αρχών μόνο ένα συναίσθημα μπορεί να την πραγματοποιήσει, το συναίσθημα της αξιοπρέπειας της ανθρώπινης φύσης, το συναίσθημα του σεβασμού που οφείλουμε να αισθανόμαστε προς τον άνθρωπο σαν άνθρωπο κι όχι ως αγαπητό φίλο ή χρήσιμο σύντροφο αλλά σαν ον μοναδικό στο είδος του που παίρνει την αξία του από την ίδια του την φύση και όχι από τη σχέση που μπορεί να έχει προς την τρυφερότητα της καρδιάς ή προς την έπαρση μας, πρέπει δηλαδή, να σεβόμαστε τον άνθρωπο σαν άνθρωπο και τον εαυτό μας σαν όμοιο του. 

Ο Kant πίστευε, ότι όταν δρούμε σωστά και παρακινούμαστε μόνο από την καλή φυσική μας κλίση(τα γούστα μας), οι πράξεις μας στερούνται ηθικής αξίας.

Αυτές οι επιθυμίες είναι μια ασταθής βάση για ένα στέρεο ηθικό κίνητρο. 

Το περιεχόμενο των επιθυμιών μας αλλάζει συνεχώς, η ηθική όμως, είναι από τη φύση της κατηγορηματική και μη εξαρτώμενη από τις επιθυμίες μας.

Στην Ελλάδα ό,τι είναι νόμιμο θεωρείται πλέον και ηθικό και προσαρμόζομε την νομοθεσία μας συνεχώς για να βαφτίζομε το κρέας ψάρι για να μη αισθανόμαστε ούτε ντροπή αλλά ούτε και παρανομία, δηλαδή με άλλα λόγια προσαρμόζομε την ηθική στους  νόμους και όχι με τους νόμους την ηθική.

Ευτυχώς που παραμένουν ακόμα είτε από παραδόσεις είτε από την ιστορία μας και την θρησκεία ορισμένες ηθικές αξίες γαντζωμένες στις καρδιές των απλοϊκών ανθρώπων της κοινωνίας μας και την κρατούν ακόμα κατά κάποιο τρόπο όρθια.   

Πηγή, Ηθική, Ε.Π Παπανούτσου  J

ulia driver, ηθική φιλοσοφία οι βασικές αρχές,

Θεσσαλονίκη, 2010.

 

 

ΠΑΡΟΜΟΙΑ ΑΡΘΡΑ